Hayvancılık işletmelerinde her şey seyrinde gidiyor gibi görünebilir; süt verimi stabil, hayvanlar refah içinde kalabilir. Ancak mikroskobik düzeyde olsa bile, ne zaman düşüreceği belli olmayan ‘saklı düşman’ vardır: Mastitis. Sadece meme iltihabı değil, modern hayvancılığın büyük ekonomik ve fizyolojik sorunlarından biri olan bu durumla mücadele, hekimliğin vurucu noktalarındandır.
Mastitisin en acı formu, gözle görülmeyen ‘subklinik’ ilerleyenidir. Klinik vakada sütte pıhtılaşma, memede şişkinlik bize uyarı verir. Subklinik vakada ise her şey normal görünürken süt kalitesi düşer, somatik hücre yükselir.
Peki bu saklı düşmanla nasıl mücadele edilir? Mücadele sağımda başlar. Sağım makineleri bakımı ve kuru dönem yönetimi kadar, sağım esnasındaki disiplin de hayati önem taşır. Meme başlarının antiseptikle steril edilmesi, her hayvana özel havluyla kurulanması, sütün kontrol edildiği ön sağım ve açık kalan kanalları mühürleyen son daldırma işlemi; bu işin garantisidir.
Son olarak mastitisle mücadelede sadece hayvan meselesi göremeyiz. Antibiyotik direncinin dünyada tehdit olduğu günümüzde, bilinçsiz ilaç kullanımındansa koruyucu önlemlere, tedavilere dayanak oluşturmak hayati önem taşır. Sağlıklı toplum ancak sağlıklı hayvansal gıdalarla kurulur.
Bilimin ışık tuttuğu her sırada güvenle oturmak, tedaviye başvurmak ve erken teşhisle saklı düşmanı yenmek mümkün. Biliniz ki; korumak her zaman tedaviden önce gelir.
Öğrenci Veteriner Hekim Ceyda DOĞAN
